Pro-sociaal betekent “elke handeling die bijdraagt aan het welzijn of welbevinden van anderen”. Anderen klinkt wat algemeen, laten we het daarom iets specifieker maken. Die anderen zijn jouw huidige partner, gezinsleden, familieden, vrienden, kennissen, collega’s, buren en dorp- of stadgenoten. Het zijn de mensen die je liefhebt, met je wie samenleeft en samenwerkt. Mensen die je kent en met wie je ervaringen deelt, van lach tot traan, maar ook onbekenden.

Het zijn ook de mensen die er nu nog niet zijn, die nog geboren zullen worden. Mensen die ergens in de toekomst nog in je leven gaan komen en daar onderdeel vanuit zullen maken. Zoals toekomstige kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Mensen dus, die allemaal met de consequenties geconfronteerd worden van de keuzes die jij en ik vandaag maken. Ik denk dat het belangrijk is om daar meer bij stil staan: “Voor wie we dit, bezig zijn met duurzaamheid, eigenlijk doen?”, want dat blijkt voor veel mensen een grote bron van betekenis, zingeving en energie.

Dat geldt ook voor mijzelf. Een bijdrage leveren aan gezondheid, welzijn en geluk van huidige en volgende generaties is ook voor mij een belangrijke drijfveer sinds 1999. Het jaar waarin onze eerste dochter werd geboren. Ik was dertig en maakte carrière. Kort na haar geboorte kwam er een bewustwordingsproces bij mijzelf op gang. Ik ging nadenken over vragen zoals “Ben ik de persoon die ik graag wil zijn?”, “Heb ik voldoende aandacht voor wat ik echt belangrijk vind”, “Wat voor wereld wil ik graag doorgeven aan mijn dochter en volgende generaties?” en “Hoe kan ik daaraan bijdragen?” Op deze manier werd ‘duurzaamheid’ voor mij iets heel persoonlijks.

Het gevolg daarvan was dat ik switchte van werk en dat ik – zoals dat heet – in 2001 voor mijzelf begon. Hier ligt dus ook de oorsprong van het huidige bedrijf Klimaatpositief Ondernemen. Al snel ontdekte ik in mijn werk als organisatiecoach dat er veel mensen zijn met vergelijkbare ervaringen. Mensen die, net als ik, ergens op hun pad ook zijn gaan nadenken over voor hen belangrijke levensvragen en die zich vervolgens zijn gaan inzetten voor het creëren en doorgeven van een toekomstbestendige aarde.

De Amerikaanse ondernemer, wijlen, Ray Anderson is daar een voorbeeld van. Het schijnt dat hij in de jaren negentig reflecteerde op zijn bedrijf en dacht “Ik mag dan wel een internationaal succesvol en winstgevend bedrijf hebben, maar wat voor wereld geef ik eigenlijk hiermee door aan mijn kleinkinderen? Dat is een wereld die er dan slechter aan toe is, als ik kijk naar de hoeveel emissies die mijn bedrijf uitstoot en olie die het uit de grond haalt.” Voor Anderson was dit dé trigger om met duurzaamheid aan de slag te gaan en het was achteraf gezien het startpunt voor het creëren van één van de meest duurzame bedrijven ter wereld.

Reflecteren op hoe de wereld ervoor staat en wat voor wereld hij graag zou willen doorgeven, is ook voor Yvon Chouinard, de oprichter van Patagonia, het startpunt geweest om anders te gaan ondernemen. Zo anders dat het bedrijf inmiddels de volledige bedrijfswinst van zo’n 100 miljoen per jaar gebruikt voor het tegengaan van klimaatverandering. Ook bij Yvon Chouinard was de trigger ‘bewustwording van klimaat-verandering en reflecteren op het aandeel dat je daarin hebt als bedrijf.’

Dichterbij huis, onder de rook van Roermond, vertelt ondernemer Sander Geelen een soortgelijk verhaal. Het bracht hem ertoe om het meest duurzame kantoor ter wereld te realiseren. En… voor Geelen vormde dit nog maar het begin van het realiseren van zijn ambities, want hij wil maximaal bijdragen. Verhalen over ‘willen bijdragen’, net als de ondernemers Anderson, Chouinard en Geelen, staan niet op zichzelf. Sterker nog, het verlangen om bij te dragen is zelfs een belangrijke drijfveer van ieder mens. Dat concludeerde ik uit een groot aantal passie-gesprekken met professionals in Nederland. Daarom nam ik deze drijfveer op in mijn boek ‘Leef je Passie!’ (2011).

Ruim tien jaar na dat moment verdiepte ik mij grondig in de Zelf-Determinantie Theorie. Binnen de positieve psychologie is dit veruit de meest populaire en toegepaste motivatietheorie. Er ligt gedegen wetenschappelijk onderzoek onder, dat sinds de jaren zestig wordt uitgevoerd binnen organisaties, gezinnen, scholen en meer. Wat blijkt? Intrinsieke werkdoelen zijn verbonden met: het leveren van een bijdrage aan de samenleving.

Intrinsieke doelen zijn dan ook belangrijk voor elk bedrijf en elke professional, want het nastreven ervan bevredigt aangeboren psychologische basisbehoeften en helpt mensen om optimaal te functioneren en hun potentieel te realiseren. Daarom mijn uitnodiging aan jou:

“Doe je mee met bijdragen aan én het doorgeven van een toekomstbestendige aarde?”

Bronnen:

Van den Broek, A., Vansteenkiste, M., De Witte, H., Lens, W., & Andriessen, M. (2009). De Zelf-Determinatie Theorie: kwalitatief goed motiveren op de werkvloer¹. Gedrag & Organisatie (22) 4, p. 316-335.

Aronson, E., Wilson, T.D., & Sommers, S.R. (2022). Sociale Psychologie. Pearson benelux bv