In het boek vertelt Elli (wolvenexpert) verbazingwekkende feiten en ervaringen over wolven. Door hen heeft ze geleerd met andere ogen naar de wereld te kijken. Het verhaal over hoe wolven opvoeden, gaf me aardig wat inzichten voor in mijn eigen gezin. De jonge wolf wordt niets verboden; hij mag zijn eigen ervaringen opdoen en zo leren dat elke actie en elk gedrag consequenties heeft. Wolvenouders houden hun kroost in een milde spagaat tussen toegeeflijkheid en goed gedoseerde inperking van hun zelfontplooiingsmogelijkheden. Ze houden het gezellig én stellen grenzen. Wolvenouders zijn eensgezind en zo treden ze ook naar buiten. Zo kunnen ouders niet tegen elkaar uitgespeeld worden. Een wolvenfamilie functioneert door de hechte en onvoorwaardelijke onderlinge verbondenheid en door de zorg voor elkaar. Volgens mij kunnen wij hier als mens nog wel wat van leren. Hierbij dan ook de 3 hoofdingrediënten van het recept van een wolvenfamilie:

1. Concentratie op de wezenlijke dingen, wat betekent dat iedereen samenwerkt om het welzijn van de familie te bevorderen
2. Constante communicatie en gemeenschappelijke rituelen
3. Standvastige, sterke aanvoerders

Zo zijn wolven ook meesters in communicatie. Ze praten met hun hele lichaam. Met hun ogen en oren, met hun snuit en stand van hun staart. Maar ook door markeergedrag en huilen. Het vermogen van wolven om duidelijk en effectief te communiceren is een van de redenen waarom ze zo zelden met elkaar vechten. Communicatie is belangrijk om wederzijds begrip en vertrouwen tot stand te brengen. Klinkt best logisch! Ik denk dat wij mensen ook veel meer praten met ons hele lichaam dan we misschien beseffen. We moeten vooral ook leren kijken naar de lichamelijke communicatie van de mensen om ons heen. Zou een mooi nieuw vak op scholen kunnen zijn. 

Het mooie is dat de meeste mensen best bereid zijn te veranderen. Misschien kunnen we daarvoor wat vaker de achterdeur gebruiken? Benader een persoon eens vanuit een andere, minder voor de hand liggende hoek. Stel eens een andere vraag dan normaal. Hierdoor zal je nieuwe perspectieven ontdekken en mogelijk een heel ander en dieper gesprek hebben.

We beschermen alleen waar we van houden en we houden alleen van wat we kennen. Naast feiten hebben we dus ook een gevoelsband nodig. Een directe ontmoeting is de mooiste weg. Stap op deze manier in de wereld van je medemens en in de natuur. Als je alle facetten accepteert zul je merken dat iets of iemand allang in je hart zit. Als er teveel dingen veranderen schrikken we daarvan en slaan we om ons heen ter verdediging tegen alle nieuwe eisen die op ons afkomen. Maar wees gerust na verloop van tijd is ieder mens gewend geraakt aan veranderingen. Zoek niet rechtstreeks naar iets, maar let op je hele omgeving. Observeren, leren en conclusies trekken. Vanuit de wolven gedacht, jagers en prooidieren moeten manieren vinden om te overleven. Daar hoort bij dat ze hun plannen steeds opnieuw overdenken en veranderen of aanpassen wat niet werkt. En zo eten wolven en worden ze gegeten… En als je het mij vraagt is dat ook wel een spiegel voor ons als mens. Misschien niet letterlijk, maar zeker wel emotioneel.  Vanuit Klimaatpositief Ondernemen bieden we verschillende handvatten en daarmee handelingsperspectief om hiermee om te gaan. Verander jij ook mee naar de goede kant van de lijn?

Het lijkt me mooi om dit boekblog te eindigen met een aantal wolvenwijsheden waar ik me mee kan verbinden. En die me ook weer even extra duidelijk zijn geworden, misschien keek de wolf me op de cover daarom zo doordringend aan.

• Hou van je familie
• Zorg goed voor degenen die aan je zijn toevertrouwd
• Geef nooit op
• Stop nooit met spelen

Gebruik net als Elli en nu ook net als mij wolven als bron van inspiratie. Je hoeft niet altijd alles te verklaren. Soms is het voldoende om je ogen open te houden en naar je gevoel te luisteren. En ondanks alle verschillen die we hebben, kunnen we een perfect team vormen met elkaar. Misschien kunnen we een beetje nederiger en bescheidener worden met de natuur. Het wordt tijd dat we onszelf niet meer zo serieus nemen, maar ‘gewoon’ zijn. Als dat lukt, zijn we dichter bij de wolf dan ooit tevoren!